Đối với những người có thành tích, phải khen thưởng, đối với những người mắc sai lầm thì phải phê bình, kiểm thảo giúp họ sửa chữa.
Một tập thể muốn phát triển cần biết trân trọng người làm tốt và giúp người mắc lỗi có cơ hội sửa chữa. Lời Bác gợi mở cách đánh giá vừa nghiêm túc vừa có tính xây dựng, hướng sự ghi nhận và phê bình vào sự tiến bộ thực chất của con người.
Hoàn cảnh và xuất xứ
Phát biểu tại Đại hội thi đua lực lượng Công an nhân dân ngày 12/10/1966; đăng Báo Nhân dân số 4580, ngày 22/10/1966.
Ý nghĩa lời dạy
Ở một hội nghị thi đua, Bác nêu cách ứng xử cần có trước thành tích và khuyết điểm: ghi nhận đúng đóng góp, chỉ ra sai sót và tạo cơ hội sửa chữa. Khen thưởng không chỉ để động viên cá nhân; phê bình cũng không nhằm hạ thấp con người. Cả hai đều phải công bằng, có căn cứ và hướng tới tiến bộ chung.
Khen thưởng có ý nghĩa khi phản ánh đúng đóng góp và cho thấy điều gì cần được phát huy. Phê bình có ích khi giúp người được góp ý hiểu rõ hành vi chưa phù hợp, tác động của nó và khả năng khắc phục. Nếu thiếu căn cứ, cả lời khen lẫn lời chê đều có thể làm giảm niềm tin trong tập thể. Người đánh giá vì vậy cần tìm hiểu quá trình, nghe các bên liên quan và phân biệt nguyên nhân cá nhân với những hạn chế trong cách tổ chức. Sự công bằng đòi hỏi thái độ nhất quán, kể cả với người thân quen.
Tuổi trẻ UEH học và làm theo
Trong nhóm học tập hay ban tổ chức chương trình, hãy công khai tiêu chí đánh giá, ghi nhận người làm tốt và trao đổi riêng, cụ thể khi có sai sót. Sau mỗi hoạt động, nên thống nhất việc cần sửa và thời hạn khắc phục thay vì chỉ nêu lỗi.
Khi tổng kết một chương trình sinh viên, ban tổ chức có thể đối chiếu công việc đã giao với kết quả thực hiện. Thành viên phụ trách hậu cần cần được ghi nhận bằng mức độ hoàn thành nhiệm vụ, dù ít xuất hiện trên sân khấu. Với một khâu trễ hạn, nhóm nên làm rõ việc giao nhiệm vụ có đầy đủ thông tin hay không, người phụ trách đã báo khó khăn lúc nào và ai có thể hỗ trợ. Từ đó, buổi tổng kết tạo ra phương án sửa cụ thể thay vì chỉ để lại cảm giác bị trách móc.
Học lời Bác là rèn cách nhìn nhận đồng đội bằng công việc và bằng chứng. Một lời ghi nhận đúng lúc, một góp ý có hướng giải quyết sẽ giúp mỗi người thấy mình được tôn trọng và có động lực đóng góp tốt hơn.